KOREAN LEVEL UP › Koreys tili grammatikasi › -아/어서 (이유)
Koreys grammatikasi “-아/어서 (이유)”: maʼnosi va misollar
Qanday ulanadi
Qolip feʼl oʻzagiga, yaʼni 다 olib tashlangan lugʻat shakliga qoʻshiladi. Quyidagi feʼllar oʻzakning oxirgi tovushiga qarab qanday oʻzgarishini solishtiring.
| Lugʻat shakli | Tarjimasi | Shu qolip bilan | Talaffuzi |
|---|---|---|---|
| 보다 | koʻrmoq | 봐서 | bwaseo |
| 읽다 | oʻqimoq (matn) | 읽어서 | ilgeoseo |
| 하다 | qilmoq | 해서 | haeseo |
| 열다 | ochmoq | 열어서 | yeoreoseo |
Nimalar oʻzgaradi
- -아/어 oʻzakning oxirgi unlisiga qarab tanlanadi: ㅏ yoki ㅗ dan keyin 아, boshqa unlilardan keyin 어 (읽 → 읽어, 열 → 열어). Oʻzak unli bilan tugasa, ikki unli qoʻshilib ketadi (보 + 아 → 봐), 하다 esa 해 boʻladi.
Izoh
길이 많이 막혀서 약속에 늦었어요.
«-아/어서» sababni bildiruvchi bogʻlovchi qoʻshimcha: birinchi gap keyingi natijaning sababidir. Gap «Yoʻl juda tirband edi, shuning uchun uchrashuvga kechikdim» degan maʼnoni anglatadi. Undan oldin -았/었- oʻtgan zamon belgisini qoʻymang, ikkinchi gap esa buyruq yoki taklif boʻla olmaydi.
Misol gapning talaffuzi
Misol gap: 길이 많이 막혀서 약속에 늦었어요.
Ovoz chiqarib aytilganda u [기리 마니 마켜서 약쏘게 느저써요] ga yaqin eshitiladi.
| Boʻgʻin | Harflar (undosh + unli + patchim) | Lotincha yozilishi |
|---|---|---|
| 길이 | ||
| 길 | ㄱ+ㅣ+ㄹ | [기] gi |
| 이 | ㅇ+ㅣ | [리] ri |
| 많이 | ||
| 많 | ㅁ+ㅏ+ㄶ | [마] ma |
| 이 | ㅇ+ㅣ | [니] ni |
| 막혀서 | ||
| 막 | ㅁ+ㅏ+ㄱ | [마] ma |
| 혀 | ㅎ+ㅕ | [켜] kyeo |
| 서 | ㅅ+ㅓ | seo |
| 약속에 | ||
| 약 | ㅇ+ㅑ+ㄱ | yak |
| 속 | ㅅ+ㅗ+ㄱ | [쏘] so |
| 에 | ㅇ+ㅔ | [게] ge |
| 늦었어요 | ||
| 늦 | ㄴ+ㅡ+ㅈ | [느] neu |
| 었 | ㅇ+ㅓ+ㅆ | [저] jeo |
| 어 | ㅇ+ㅓ | [써] sseo |
| 요 | ㅇ+ㅛ | yo |
Boʻgʻin boshidagi ㅇ oʻqilmaydi; boʻgʻin oxirida esa «ng» deb oʻqiladi.
Bu iboradagi tovush oʻzgarishlari
- Tovushning ulanishi: patchimli boʻgʻindan keyin unli bilan boshlanuvchi boʻgʻin kelsa, oxirgi undosh keyingi boʻgʻinga oʻtib talaffuz qilinadi. 길이 → [기리]
- ㅎ oʻqilmaydi: patchimdagi ㅎ (ㄶ va ㅀ dagi ㅎ ham) unlidan oldin talaffuz qilinmaydi. 많이 → [마니]
- Nafasli undoshga aylanish: ㅎ yonidagi ㄱ, ㄷ, ㅂ yoki ㅈ bilan qoʻshilib, ㅋ, ㅌ, ㅍ yoki ㅊ ga aylanadi. 막혀 → [마켜]
- Keskinlashish: ㄱ, ㄷ yoki ㅂ tovushi bilan tugagan boʻgʻindan keyin ㄱ, ㄷ, ㅂ, ㅅ, ㅈ keskin undoshlar (ㄲ, ㄸ, ㅃ, ㅆ, ㅉ) kabi oʻqiladi. 약속에 → [약쏘게]
Misol gapning hurmat darajasi
-요 bilan tugaydi. Kundalik hurmatli uslub: doʻkon xodimi, hamkasb, notanish va oʻzingizdan katta kishilarga bemalol aytish mumkin.
Misol gapdagi soʻzlar
Quyidagi soʻzlar TOPIK soʻzlar roʻyxatida bor (lugʻat shaklida koʻrsatilgan).
| Koreyscha | Soʻz turkumi | Tarjimasi | Daraja |
|---|---|---|---|
| 길 | ot | yoʻl | TOPIK 1-daraja |
| 막히다 | feʼl | tiqilmoq, tirband boʻlmoq | TOPIK 3-daraja |
Mashq
Davom etishdan oldin oʻzingizni sinab koʻring. Javobni bosing.
1-savol Boʻsh joyga mos soʻzni tanlang: 길이 많이 막혀____ 약속에 늦었어요.
Javobni koʻrsatish
Javob: 길이 많이 막혀서 약속에 늦었어요.
2-savol 읽다 + -아/어서 (이유) ning toʻgʻri shakli qaysi?
Javobni koʻrsatish
Javob: 읽어서
3-savol 하다 + -아/어서 (이유) ning toʻgʻri shakli qaysi?
Javobni koʻrsatish
Javob: 해서
Shu darajadagi boshqa grammatika mavzulari
Bu iborani oʻynab oʻrganing: yozish mashqlari va testlar yodda saqlashga yordam beradi.
Oʻyinda mashq qilishBu sahifani boshqa tilda oʻqing: 日本語 English 简体中文 繁體中文 Tiếng Việt Bahasa Indonesia Монгол Français Español (México) ไทย