KOREAN LEVEL UP › Koreys tili grammatikasi › -(으)ㄹ 때
Koreys grammatikasi “-(으)ㄹ 때”: maʼnosi va misollar
Qanday ulanadi
Qolip feʼl oʻzagiga, yaʼni 다 olib tashlangan lugʻat shakliga qoʻshiladi. Quyidagi feʼllar oʻzakning oxirgi tovushiga qarab qanday oʻzgarishini solishtiring.
| Lugʻat shakli | Tarjimasi | Shu qolip bilan | Talaffuzi |
|---|---|---|---|
| 보다 | koʻrmoq | 볼 때 | bol ttae |
| 읽다 | oʻqimoq (matn) | 읽을 때 | ilgeul ttae |
| 하다 | qilmoq | 할 때 | hal ttae |
| 살다 | yashamoq | 살 때 | sal ttae |
Nimalar oʻzgaradi
- Unli bilan tugagan oʻzakda oxirgi boʻgʻinga ㄹ qoʻshiladi (보 → 볼). Undosh (patchim) bilan tugagan oʻzakda 을 qoʻshiladi (읽 → 읽을). ㄹ bilan tugagan oʻzakda ㄹ saqlanadi (살 → 살), 하 esa 할 boʻladi.
Izoh
한국에 올 때 비행기를 탔어요.
«-(으)ㄹ 때» «…gan paytda / …ganda» maʼnosini bildiradi. «-ㄹ/을 때» feʼl negiziga qoʻshiladi, shuning uchun «오다» «올 때» boʻladi va gap «Koreyaga kelganimda samolyotda keldim.» degan maʼnoni anglatadi. «수» va «줄» ham «-ㄹ» dan keyin keladi, lekin ular «imkoniyat» va «bilish, qila olish»ni bildiradi, shuning uchun bu yerga mos kelmaydi.
어렸을 때 저는 서울에 살았어요.
«-(으)ㄹ 때» «~ganda» degani: negizga -ㄹ/을 qoʻshing va 때 bilan davom eting; oʻtgan vaqt uchun «-았/었을 때» boʻladi. Gap «Kichkinaligimda Seulda yashaganman.» degan maʼnoni anglatadi. «어렸을 전» yoki «어렸을 후» kabi shakllar mavjud emas.
Misol gapning talaffuzi
Misol gap: 한국에 올 때 비행기를 탔어요.
Ovoz chiqarib aytilganda u [한구게 올 때 비행기를 타써요] ga yaqin eshitiladi.
| Boʻgʻin | Harflar (undosh + unli + patchim) | Lotincha yozilishi |
|---|---|---|
| 한국에 | ||
| 한 | ㅎ+ㅏ+ㄴ | han |
| 국 | ㄱ+ㅜ+ㄱ | [구] gu |
| 에 | ㅇ+ㅔ | [게] ge |
| 올 | ㅇ+ㅗ+ㄹ | ol |
| 때 | ㄸ+ㅐ | ttae |
| 비행기를 | ||
| 비 | ㅂ+ㅣ | bi |
| 행 | ㅎ+ㅐ+ㅇ | haeng |
| 기 | ㄱ+ㅣ | gi |
| 를 | ㄹ+ㅡ+ㄹ | reul |
| 탔어요 | ||
| 탔 | ㅌ+ㅏ+ㅆ | [타] ta |
| 어 | ㅇ+ㅓ | [써] sseo |
| 요 | ㅇ+ㅛ | yo |
Boʻgʻin boshidagi ㅇ oʻqilmaydi; boʻgʻin oxirida esa «ng» deb oʻqiladi.
Bu iboradagi tovush oʻzgarishlari
- Tovushning ulanishi: patchimli boʻgʻindan keyin unli bilan boshlanuvchi boʻgʻin kelsa, oxirgi undosh keyingi boʻgʻinga oʻtib talaffuz qilinadi. 국에 → [구게]
Misol gapning hurmat darajasi
-요 bilan tugaydi. Kundalik hurmatli uslub: doʻkon xodimi, hamkasb, notanish va oʻzingizdan katta kishilarga bemalol aytish mumkin.
Misol gapdagi soʻzlar
Quyidagi soʻzlar TOPIK soʻzlar roʻyxatida bor (lugʻat shaklida koʻrsatilgan).
| Koreyscha | Soʻz turkumi | Tarjimasi | Daraja |
|---|---|---|---|
| 비행기 | ot | samolyot | TOPIK 1-daraja |
| 살다 | feʼl | yashamoq | TOPIK 1-daraja |
Mashq
Davom etishdan oldin oʻzingizni sinab koʻring. Javobni bosing.
1-savol Boʻsh joyga mos soʻzni tanlang: 한국에 올 ____ 비행기를 탔어요.
Javobni koʻrsatish
Javob: 한국에 올 때 비행기를 탔어요.
2-savol Boʻsh joyga mos soʻzni tanlang: 어렸을 ____ 저는 서울에 살았어요.
Javobni koʻrsatish
Javob: 어렸을 때 저는 서울에 살았어요.
3-savol 보다 + -(으)ㄹ 때 ning toʻgʻri shakli qaysi?
Javobni koʻrsatish
Javob: 볼 때
4-savol 읽다 + -(으)ㄹ 때 ning toʻgʻri shakli qaysi?
Javobni koʻrsatish
Javob: 읽을 때
Shu darajadagi boshqa grammatika mavzulari
Bu iborani oʻynab oʻrganing: yozish mashqlari va testlar yodda saqlashga yordam beradi.
Oʻyinda mashq qilishBu sahifani boshqa tilda oʻqing: 日本語 English 简体中文 繁體中文 Tiếng Việt Bahasa Indonesia Монгол Français Español (México) ไทย