KOREAN LEVEL UP › Koreys tili grammatikasi › -아/어 놓다
Koreys grammatikasi “-아/어 놓다”: maʼnosi va misollar
Qanday ulanadi
Qolip feʼl oʻzagiga, yaʼni 다 olib tashlangan lugʻat shakliga qoʻshiladi. Quyidagi feʼllar oʻzakning oxirgi tovushiga qarab qanday oʻzgarishini solishtiring.
| Lugʻat shakli | Tarjimasi | Shu qolip bilan | Talaffuzi |
|---|---|---|---|
| 보다 | koʻrmoq | 봐 놓다 | bwa nota |
| 읽다 | oʻqimoq (matn) | 읽어 놓다 | ilgeo nota |
| 하다 | qilmoq | 해 놓다 | hae nota |
| 열다 | ochmoq | 열어 놓다 | yeoreo nota |
Nimalar oʻzgaradi
- -아/어 oʻzakning oxirgi unlisiga qarab tanlanadi: ㅏ yoki ㅗ dan keyin 아, boshqa unlilardan keyin 어 (읽 → 읽어, 열 → 열어). Oʻzak unli bilan tugasa, ikki unli qoʻshilib ketadi (보 + 아 → 봐), 하다 esa 해 boʻladi.
Izoh
손님이 오시기 전에 음식을 미리 만들어 놓았어요.
«-아/어 놓다» ishni tugatib, natijasini joyida qoldirishni bildiradi va koʻpincha tayyorgarlik uchun ishlatiladi. Gap «Mehmonlar kelishidan oldin ovqatni oldindan tayyorlab qoʻydim» degan maʼnoni bildiradi. «-아/어 두다» deyarli bir xil maʼnoga ega. Uni oʻtimsiz feʼlning natijaviy holatini tasvirlaydigan «-아/어 있다» (문이 열려 있다) dan farqlang; «-아/어 놓다» esa oʻtimli feʼllar bilan, inson tomonidan ataylab qilingan harakat uchun ishlatiladi.
손님이 오기 전에 음식을 미리 만들어 놓았어요.
«-아/어 놓다» biror ishni qilib, natijasini joyida qoldirishni bildiradi, odatda keyingi ish uchun tayyorgarlik sifatida. Gap «Mehmonlar kelishidan oldin ovqatni oldindan tayyorlab qoʻydim» degan maʼnoni anglatadi. «-아/어 있다» oʻtimsiz feʼlning holatini tasvirlaydi, shuning uchun 만들다 kabi oʻtimli feʼl bilan ishlatib boʻlmaydi.
Misol gapning talaffuzi
Misol gap: 손님이 오시기 전에 음식을 미리 만들어 놓았어요.
Ovoz chiqarib aytilganda u [손니미 오시기 저네 음시글 미리 만드러 노아써요] ga yaqin eshitiladi.
| Boʻgʻin | Harflar (undosh + unli + patchim) | Lotincha yozilishi |
|---|---|---|
| 손님이 | ||
| 손 | ㅅ+ㅗ+ㄴ | son |
| 님 | ㄴ+ㅣ+ㅁ | [니] ni |
| 이 | ㅇ+ㅣ | [미] mi |
| 오시기 | ||
| 오 | ㅇ+ㅗ | o |
| 시 | ㅅ+ㅣ | si |
| 기 | ㄱ+ㅣ | gi |
| 전에 | ||
| 전 | ㅈ+ㅓ+ㄴ | [저] jeo |
| 에 | ㅇ+ㅔ | [네] ne |
| 음식을 | ||
| 음 | ㅇ+ㅡ+ㅁ | eum |
| 식 | ㅅ+ㅣ+ㄱ | [시] si |
| 을 | ㅇ+ㅡ+ㄹ | [글] geul |
| 미리 | ||
| 미 | ㅁ+ㅣ | mi |
| 리 | ㄹ+ㅣ | ri |
| 만들어 | ||
| 만 | ㅁ+ㅏ+ㄴ | man |
| 들 | ㄷ+ㅡ+ㄹ | [드] deu |
| 어 | ㅇ+ㅓ | [러] reo |
| 놓았어요 | ||
| 놓 | ㄴ+ㅗ+ㅎ | [노] no |
| 았 | ㅇ+ㅏ+ㅆ | [아] a |
| 어 | ㅇ+ㅓ | [써] sseo |
| 요 | ㅇ+ㅛ | yo |
Boʻgʻin boshidagi ㅇ oʻqilmaydi; boʻgʻin oxirida esa «ng» deb oʻqiladi.
Bu iboradagi tovush oʻzgarishlari
- Tovushning ulanishi: patchimli boʻgʻindan keyin unli bilan boshlanuvchi boʻgʻin kelsa, oxirgi undosh keyingi boʻgʻinga oʻtib talaffuz qilinadi. 님이 → [니미]
- ㅎ oʻqilmaydi: patchimdagi ㅎ (ㄶ va ㅀ dagi ㅎ ham) unlidan oldin talaffuz qilinmaydi. 놓았어 → [노아써]
Misol gapning hurmat darajasi
-요 bilan tugaydi. Kundalik hurmatli uslub: doʻkon xodimi, hamkasb, notanish va oʻzingizdan katta kishilarga bemalol aytish mumkin.
Misol gapdagi soʻzlar
Quyidagi soʻzlar TOPIK soʻzlar roʻyxatida bor (lugʻat shaklida koʻrsatilgan).
| Koreyscha | Soʻz turkumi | Tarjimasi | Daraja |
|---|---|---|---|
| 손님 | ot | mehmon; mijoz | TOPIK 2-daraja |
| 음식 | ot | ovqat | TOPIK 1-daraja |
| 미리 | ravish | oldindan | TOPIK 3-daraja |
| 만들다 | feʼl | yasamoq | TOPIK 1-daraja |
Mashq
Davom etishdan oldin oʻzingizni sinab koʻring. Javobni bosing.
1-savol Boʻsh joyga mos soʻzni tanlang: 손님이 오시기 전에 음식을 미리 만들어 ____.
Javobni koʻrsatish
Javob: 손님이 오시기 전에 음식을 미리 만들어 놓았어요.
2-savol Boʻsh joyga mos soʻzni tanlang: 손님이 오기 전에 음식을 미리 만들어 ____.
Javobni koʻrsatish
Javob: 손님이 오기 전에 음식을 미리 만들어 놓았어요.
3-savol 읽다 + -아/어 놓다 ning toʻgʻri shakli qaysi?
Javobni koʻrsatish
Javob: 읽어 놓다
4-savol 하다 + -아/어 놓다 ning toʻgʻri shakli qaysi?
Javobni koʻrsatish
Javob: 해 놓다
Shu darajadagi boshqa grammatika mavzulari
Bu iborani oʻynab oʻrganing: yozish mashqlari va testlar yodda saqlashga yordam beradi.
Oʻyinda mashq qilishBu sahifani boshqa tilda oʻqing: 日本語 English 简体中文 繁體中文 Tiếng Việt Bahasa Indonesia Монгол Français Español (México) ไทย