KOREAN LEVEL UP › Koreys tili grammatikasi › -(으)시-
Koreys grammatikasi “-(으)시-”: maʼnosi va misollar
Qanday ulanadi
Qolip feʼl oʻzagiga, yaʼni 다 olib tashlangan lugʻat shakliga qoʻshiladi. Quyidagi feʼllar oʻzakning oxirgi tovushiga qarab qanday oʻzgarishini solishtiring.
| Lugʻat shakli | Tarjimasi | Shu qolip bilan | Talaffuzi |
|---|---|---|---|
| 보다 | koʻrmoq | 보세요 | boseyo |
| 읽다 | oʻqimoq (matn) | 읽으세요 | ilgeuseyo |
| 하다 | qilmoq | 하세요 | haseyo |
| 살다 | yashamoq | 사세요 | saseyo |
Nimalar oʻzgaradi
- -(으)시- hurmat shaklini bildiradi. Unlidan keyin 세요 boʻladi (보 → 보세요), undoshdan keyin 으세요 (읽 → 읽으세요), ㄹ bilan tugagan oʻzakda esa ㄹ tushadi (살 → 사세요).
Izoh
할머니께서 방에서 책을 읽으세요.
«-(으)시-» — harakat egasiga hurmat bildiruvchi qoʻshimcha: unli bilan tugagan negizdan keyin «-시-», undosh bilan tugagan negizdan keyin «-으시-». «읽다» undosh bilan tugagani uchun «읽으세요» boʻladi, bu «Buvim oʻz xonasida kitob oʻqiyapti.» degan maʼnoni anglatadi. «으» ni tushirib qoldirib, «읽세요» deyish — tipik xato.
Misol gapning talaffuzi
Misol gap: 할머니께서 방에서 책을 읽으세요.
Ravon nutqda soʻzlar orasidagi tovushlar bir-biriga ulanadi va oʻzgaradi. Quyidagi jadvalda har bir soʻz alohida, yakka oʻzi aytilgandagi talaffuzda berilgan.
| Boʻgʻin | Harflar (undosh + unli + patchim) | Lotincha yozilishi |
|---|---|---|
| 할머니께서 | ||
| 할 | ㅎ+ㅏ+ㄹ | hal |
| 머 | ㅁ+ㅓ | meo |
| 니 | ㄴ+ㅣ | ni |
| 께 | ㄲ+ㅔ | kke |
| 서 | ㅅ+ㅓ | seo |
| 방에서 | ||
| 방 | ㅂ+ㅏ+ㅇ | bang |
| 에 | ㅇ+ㅔ | e |
| 서 | ㅅ+ㅓ | seo |
| 책을 | ||
| 책 | ㅊ+ㅐ+ㄱ | [채] chae |
| 을 | ㅇ+ㅡ+ㄹ | [글] geul |
| 읽으세요 | ||
| 읽 | ㅇ+ㅣ+ㄺ | [일] il |
| 으 | ㅇ+ㅡ | [그] geu |
| 세 | ㅅ+ㅔ | se |
| 요 | ㅇ+ㅛ | yo |
Boʻgʻin boshidagi ㅇ oʻqilmaydi; boʻgʻin oxirida esa «ng» deb oʻqiladi.
Bu iboradagi tovush oʻzgarishlari
- Tovushning ulanishi: patchimli boʻgʻindan keyin unli bilan boshlanuvchi boʻgʻin kelsa, oxirgi undosh keyingi boʻgʻinga oʻtib talaffuz qilinadi. 책을 → [채글]
Misol gapning hurmat darajasi
-요 bilan tugaydi. Kundalik hurmatli uslub: doʻkon xodimi, hamkasb, notanish va oʻzingizdan katta kishilarga bemalol aytish mumkin.
Tarkibida hurmat qoʻshimchasi -(으)시- bor: u gap qilinayotgan yoki gaplashilayotgan kishiga hurmatni bildiradi.
Misol gapdagi soʻzlar
Quyidagi soʻzlar TOPIK soʻzlar roʻyxatida bor (lugʻat shaklida koʻrsatilgan).
| Koreyscha | Soʻz turkumi | Tarjimasi | Daraja |
|---|---|---|---|
| 할머니 | ot | buvi | TOPIK 1-daraja |
| 방 | ot | xona | TOPIK 1-daraja |
| 읽다 | feʼl | oʻqimoq (matn) | TOPIK 1-daraja |
Mashq
Davom etishdan oldin oʻzingizni sinab koʻring. Javobni bosing.
1-savol Boʻsh joyga mos soʻzni tanlang: 할머니께서 방에서 책을 ____.
Javobni koʻrsatish
Javob: 할머니께서 방에서 책을 읽으세요.
Shu darajadagi boshqa grammatika mavzulari
Bu iborani oʻynab oʻrganing: yozish mashqlari va testlar yodda saqlashga yordam beradi.
Oʻyinda mashq qilishBu sahifani boshqa tilda oʻqing: 日本語 English 简体中文 繁體中文 Tiếng Việt Bahasa Indonesia Монгол Français Español (México) ไทย