KOREAN LEVEL UP › Koreys tili grammatikasi › -(으)ㄴ/는 데다가

Koreys grammatikasi “-(으)ㄴ/는 데다가”: maʼnosi va misollar

Qolip: -(으)ㄴ/는 데다가Daraja: TOPIK 5-daraja

Qanday ulanadi

Feʼl va sifat uchun qoʻshimcha shakli har xil boʻlgani uchun jadvalda ikkalasi ham berilgan. Soʻzlar oʻzakning oxirgi tovushiga qarab qanday oʻzgarishini solishtiring.

Lugʻat shakli	Tarjimasi	Shu qolip bilan	Talaffuzi
보다	koʻrmoq (feʼl)	보는 데다가	boneun dedaga
읽다	oʻqimoq (matn) (feʼl)	읽는 데다가	ingneun dedaga
크다	katta (sifat)	큰 데다가	keun dedaga
좋다	yaxshi (sifat)	좋은 데다가	joeun dedaga

Nimalar oʻzgaradi

Feʼllarda -는 oʻzakka toʻgʻridan-toʻgʻri ulanadi (읽 → 읽는). ㄹ bilan tugagan oʻzakda avval ㄹ tushadi (살 → 사는).
Sifatlarda hozirgi zamon aniqlovchi shakli -(으)ㄴ: unlidan keyin ㄴ (크 → 큰), undoshdan keyin 은 (좋 → 좋은).

Izoh

민수는 성격이 좋은 데다가 일도 잘해서 인기가 많아요.

«-(으)ㄴ/는 데다가» «bundan tashqari / ustiga» degani va bir xil turdagi fikrlarni ketma-ket qoʻshadi (yaxshiga yaxshi, yomonga yomon). Sifatlardan keyin «-(으)ㄴ», feʼllardan keyin «-는» ishlatiladi. Gap «Minsu yaxshi xarakteri va kuchli ish qobiliyati tufayli mashhur» degan maʼnoni bildiradi. U «-(으)ㄹ 뿐만 아니라» ga qaraganda biroz soʻzlashuv uslubida.

이 가게는 음식이 맛있는 데다가 가격도 저렴해요.

«-(으)ㄴ/는 데다가» «…dan tashqari / nafaqat …, balki …» maʼnosini beradi va xuddi shu yoʻnalishdagi yana bir narsani qoʻshadi (yaxshiga yana yaxshi yoki yomonga yana yomon). Gap «Bu restoranning taomi mazali, ustiga narxlari ham maqbul» degani. «-(으)ㄴ/는 반면에» zidlik hosil qiladi, shuning uchun bir yoʻnalishdagi ikki narsaga mos kelmaydi.

Misol gapning talaffuzi

Misol gap: 민수는 성격이 좋은 데다가 일도 잘해서 인기가 많아요.

Boʻgʻinlar soni: 22 · Soʻzlar soni: 8

Ravon nutqda soʻzlar orasidagi tovushlar bir-biriga ulanadi va oʻzgaradi. Quyidagi jadvalda har bir soʻz alohida, yakka oʻzi aytilgandagi talaffuzda berilgan.

Boʻgʻin	Harflar (undosh + unli + patchim)	Lotincha yozilishi
민수는
민	ㅁ+ㅣ+ㄴ	min
수	ㅅ+ㅜ	su
는	ㄴ+ㅡ+ㄴ	neun
성격이
성	ㅅ+ㅓ+ㅇ	seong
격	ㄱ+ㅕ+ㄱ	[겨] gyeo
이	ㅇ+ㅣ	[기] gi
좋은
좋	ㅈ+ㅗ+ㅎ	[조] jo
은	ㅇ+ㅡ+ㄴ	eun
데다가
데	ㄷ+ㅔ	de
다	ㄷ+ㅏ	da
가	ㄱ+ㅏ	ga
일도
일	ㅇ+ㅣ+ㄹ	il
도	ㄷ+ㅗ	do
잘해서
잘	ㅈ+ㅏ+ㄹ	jal
해	ㅎ+ㅐ	hae
서	ㅅ+ㅓ	seo
인기가
인	ㅇ+ㅣ+ㄴ	in
기	ㄱ+ㅣ	gi
가	ㄱ+ㅏ	ga
많아요
많	ㅁ+ㅏ+ㄶ	[마] ma
아	ㅇ+ㅏ	[나] na
요	ㅇ+ㅛ	yo

Boʻgʻin boshidagi ㅇ oʻqilmaydi; boʻgʻin oxirida esa «ng» deb oʻqiladi.

Bu iboradagi tovush oʻzgarishlari

Tovushning ulanishi: patchimli boʻgʻindan keyin unli bilan boshlanuvchi boʻgʻin kelsa, oxirgi undosh keyingi boʻgʻinga oʻtib talaffuz qilinadi. 격이 → [겨기]
ㅎ oʻqilmaydi: patchimdagi ㅎ (ㄶ va ㅀ dagi ㅎ ham) unlidan oldin talaffuz qilinmaydi. 좋은 → [조은]

Misol gapning hurmat darajasi

Uslub: Kundalik hurmatli uslub (해요체)Gap turi: Darak gap yoki tayyor ibora

-요 bilan tugaydi. Kundalik hurmatli uslub: doʻkon xodimi, hamkasb, notanish va oʻzingizdan katta kishilarga bemalol aytish mumkin.

Misol gapdagi soʻzlar

Quyidagi soʻzlar TOPIK soʻzlar roʻyxatida bor (lugʻat shaklida koʻrsatilgan).

Koreyscha	Soʻz turkumi	Tarjimasi	Daraja
좋다	sifat	yaxshi	TOPIK 1-daraja
많다	sifat	koʻp	TOPIK 1-daraja
음식	ot	ovqat	TOPIK 1-daraja
맛있다	sifat	mazali	TOPIK 1-daraja
가격	ot	narx	TOPIK 1-daraja

Mashq

Davom etishdan oldin oʻzingizni sinab koʻring. Javobni bosing.

1-savol Boʻsh joyga mos soʻzni tanlang: 민수는 성격이 좋은 ____ 일도 잘해서 인기가 많아요.

Javobni koʻrsatish

Javob: 민수는 성격이 좋은 데다가 일도 잘해서 인기가 많아요.

2-savol Boʻsh joyga mos soʻzni tanlang: 이 가게는 음식이 맛있는 ____ 가격도 저렴해요.

Javobni koʻrsatish

Javob: 이 가게는 음식이 맛있는 데다가 가격도 저렴해요.

Shu darajadagi boshqa grammatika mavzulari

Bu iborani oʻynab oʻrganing: yozish mashqlari va testlar yodda saqlashga yordam beradi.

Oʻyinda mashq qilish

Bu sahifani boshqa tilda oʻqing: 日本語 English 简体中文繁體中文 Tiếng Việt Bahasa Indonesia Монгол Français Español (México) ไทย